MAMA NA ZAJAWCE

CZYM NAS TRUJĄ? CZ.1 PRZEGLĄD SKŁADNIKÓW DO ŻYWNOŚCI

Od jakiegoś czasu podczas zakupów zanim wsadzę produkt do koszyka wnikliwie czytam etykiety. Wiem już czego w składzie nie może być pod żadnym pozorem, co jest dopuszczalne i co wręcz wskazane. Nie wszystkie "E" trują i nie wszystkie "chemicznie" brzmiące nazwy składników są takie złe jak nam się wydaje. Natomiast zdarza się, że za niewinnymi nazwami czycha niebezpieczeństwo... W tym poście znajdziecie przewodnik po składnikach żywności...

POŻĄDANE SKŁADNIKI

bakterie probiotyczne LA-5 POŻĄDANY SKŁADNIK!

Probiotyki korzystnie działają w schorzeniach układu pokarmowego (syndrom jelita drażliwego, zapalenie jelit, biegunka), schorzeniach alergicznych (atopowe zapalenie skóry), a także zwiększają odporność organizmu. Bifidobakterie wzbogacają organizm człowieka w witaminy: B1, B2, B6, kwas foliowy i nikotynowy, korzystnie działają na przyswajalność wapnia.

błonnik roślinny POŻĄDANY SKŁADNIK!

Zapobiega drażnieniu ścianek jelit przez trawiony pokarm, a także jego przyklejaniu się (co zapobiega niestrawności i gniciu), zmniejsza szybkość wchłaniania cukrów, eliminuje zaparcia, przedłuża uczucie sytości po posiłkach, dzięki czemu wspomaga odchudzanie, obniża poziom cholesterolu.

inulina POŻĄDANY SKŁADNIK!

W produktach zastępuje tłuszcz, dzięki czemu stają się one bardziej strawne i przyswajalne przez organizm człowieka. Jest cennym źródłem błonnika pokarmowego, stymuluje rozwój bifidobakterii w okrężnicy (bifidobakterie wzbogacają organizm człowieka w witaminy B1, B2, B6, kwas foliowy i nikotynowy, korzystnie działają na przyswajalność wapnia).

WZMACNIACZE SMAKU

5'-rybonukleotydy disodowe (E 635) UNIKAĆ!

Pełni rolę wzmacniacza smaku i zapachu. Istnieje wiele doniesień o niekorzystnym wpływie tego związku na nasze zdrowie, jednak nie jest możliwe wydanie wiążącej opinii.

glutaminian sodu (E 621) UNIKAĆ!

Jest uważany m. in. przez WHO (Światowa Organizacja Zdrowia), FDA (Agencja ds. Żywności i Leków), IŻŻ (Instytut Żywności i Żywienia) za bezpieczny, również dla ciężarnych i małych dzieci. Jednak istnieją badania naukowe, które nie potwierdzają jego dobrej opinii.

AROMATY

wanilina NIESZKODLIWY

wanilina jest substancją występującą naturalnie we włóknach drzew iglastych. Otrzymuje się ją z ligniny z drewna jodły (i innych drzew iglastych), albo w sposób syntetyczny z eugenolu lub gwajakolu. Stosowana jest jako substancja zapachowo-smakowa. Wanilina, pomimo że jest wyodrębniana z naturalnych surowców, jest zaliczana do syntetycznych środków zapachowych. Uznawana jest za bezpieczną dla zdrowia człowieka.

ekstrakt drożdżowy POŻĄDANY SKŁADNIK!

Jest powszechnie stosowany jako substancja aromatyzująca i wzmacniająca smak produktów spożywczych. Kodeks Chemii Żywności (The Food Chemical Codex) definiuje ekstrakty drożdżowe jako produkty składające się z rozpuszczalnych w wodzie składników komórek drożdżowych, przede wszystkim aminokwasów, peptydów, węglowodanów i soli. Ekstrakty drożdżowe są bogate w azot, witaminy i inne składniki stymulujące wzrost mikroorganizmów.

KONSERWANTY / PRZECIWUTLENIACZE

alfa-tokoferol (E 307) POŻĄDANY SKŁADNIK!

Jest to syntetycznie produkowana witamina E. Witamina E uważana jest za jeden z najlepszych biologicznych przeciwutleniaczy. Dzięki właściwości antyoksydacyjnej zmniejsza ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych oraz zmniejsza nasilenie procesów kancerogenezy. Spowalnia również ogólnoustrojowe procesy starzenia się organizmu, których przejawem jest m.in. spadek odporności.

askorbinian sodu (E 301) NIESZKODLIWY

Nieszkodliwy w zastosowaniach spożywczych.

azotan potasu (E 252) NIESZKODLIWY/UNIKAĆ!

Syntetyczny konserwant. Stosowany do konserwacji w szczególności wędlin, nie pozwala rozwinąć się pałeczce jadu kiełbasianego, mniejsze zło konieczne. Azotany są związkami chemicznymi o stosunkowo niskiej toksyczności dla ludzi, ale w organizmie ulegają przemianom do groźnych azotynów. Nadmierne pobranie azotynów lub redukcja azotanów do azotynów mogą doprowadzić do methemoglobinemii objawiającej się: sinicą, dusznością, sennością, bólem brzucha.

azotyn sodu (E 250) NIESZKODLIWY/UNIKAĆ!

Jest dodawany do przetworów mięsnych i wyrobów garmażeryjnych w postaci mieszanki peklującej, w celu zabezpieczenia przed rozwojem bakterii beztlenowych. Jednak nadmierne pobranie azotynów może prowadzić do methemoglobinemii. Najbardziej narażone są niemowlęta. Nie należy ogrzewać peklowanych przetworów mięsnych, ponieważ w temperaturze powyżej 150°C powstają rakotwórcze nitrozoaminy. Przeprowadzono próby zastąpienia azotynów innymi substancjami, które hamowałyby wzrost Clostridium botulinum lub wytwarzanie toksyny botulinowej, jednak azotyny pozostają jedynym skutecznym środkiem.

Mniejsze zło konieczne.

benzoesan potasu (E 212) NIESZKODLIWY

U niektórych osób kwas benzoesowy i benzoesany mogą być przyczyną pseudo-alergicznych reakcji.

benzoesan sodu (E 211) UNIKAĆ!

Odnotowano przypadki m. in. astmy, pokrzywki, kontaktowego zapalenia skóry, nadpobudliwości. Uważać powinni zwłaszcza alergicy, a zwłaszcza osoby uczulone na aspirynę. Mieszanina sztucznych barwników i benzoesanu sodu wpływa na wystąpienie nadpobudliwości u dzieci.

BHA (E 320) NIESZKODLIWY

Pełna nazwa tego przeciwutleniacza brzmi butylohydroksyanizol. BHA podejrzewany jest o możliwość wywoływania alergii. W dużych dawkach związek ten powoduje zaburzenia pracy wątroby. Uważa się, że w ilościach, w jakich jest dodawany do żywności jest nieszkodliwy.

BHT (E 321) UNIKAĆ!

Pełna nazwa brzmi butylohydroksytoluen. BHT spożywany w dużych ilościach może spowodować raka wątroby, ponadto obserwowano symptomy pseudo-alergiczne. Z powodu efektów ubocznych, UE ograniczyła stosowanie BHT.

cytrynian potasu (E 332) / sodu (E 331) NIESZKODLIWY

Syntetyczny regulator kwasowości, który uważany jest za nieszkodliwy. Może osłabiać albo wzmacniać działanie niektórych leków. Ponadto, cytryniany mogą wywoływać objawy u osób reagujących na glutaminian sodu, mogą fałszować wyniki badań laboratoryjnych krwi.

dwutlenek siarki (E 220) UNIKAĆ!

Syntetycznie otrzymywany konserwant i przeciwutleniacz. Powoduje straty witaminy A i B1 w produktach spożywczych. U osób wrażliwych może wywołać bóle głowy i nudności. Osoby chorujące na astmę lub inne choroby układu oddechowego są bardziej podatne na działanie dwutlenku siarki. Dopuszczalna dzienna dawka dwutlenku siarki wynosi 0,7 mg/kg m. c. Wypicie dwóch kieliszków zwłaszcza słodkiego białego wina (do którego został dodany E 220 w ilości 300-400 mg/l) może spowodować przekroczenie dopuszczalnego dziennego pobrania. Odradza się częste spożywanie.

dwutlenek węgla (E 290) NIESZKODLIWY

Naturalny gaz, który uważany jest za nieszkodliwy.

galusan propylu (E 310) UNIKAĆ!

Jest syntetycznym przeciwutleniaczem. Badania toksykologiczne z udziałem szczurów wykazały, że związek ten może uszkadzać wątrobę. Tego dodatku powinny się wystrzegać osoby chore na astmę, dzieci oraz uczuleni na aspirynę. Istnieje możliwość, że substancja ta utrudnia wchłanianie żelaza.

izoaskorbinian sodu (E 316) NIESZKODLIWY

Przy stosowanych dawkach nie wykryto skutków ubocznych. Stwarza stabilną barwę produktu oraz chroni przed brunatnieniem.

EMULGATORY

acetylowany adypinian diskrobiowy (E1422) NIESZKODLIWY

Jest naturalnym zagęszczaczem i stabilizatorem. Acetylowany adypinian diskrobiowy jest skrobią modyfikowaną, która jest zamiennikiem tłuszczu. Du ży jej dodatek nie wpływa negatywnie na biodostę pność witamin A i E. Związek ten jest nieszkodliwy.

agar (E 406) NIESZKODLIWY

Tylko w dużych dawkach może powodować wzdęcia.

alginian propan-1;2-diolu (E 405) NIESZKODLIWY

Naturalny, roślinny środek zagęszczający, emulgator. U niektórych osób może powodować reakcje alergiczne, a w dużych dawkach efekt przeczyszczający.

alginian sodu (E 401) NIESZKODLIWY / POŻĄDANY SKŁADNIK!

Naturalny, roślinny środek zagęszczający, do powlekania i substancja żelująca, która należy do grupy naturalnych hydrokoloidów pozyskiwanych z wodorostów morskich (alg brunatnych). Mogą korzystnie wpływać na zdrowie.

chlorek magnezu (E 511)/ potasu (E 508) / wapnia (E 509) NIESZKODLIWY

difosforany (E 450) NIESZKODLIWE

W niskich dawkach uznawane za nieszkodliwe. Spożywane w nadmiarze mogą pogarszać wchłanianie wapnia, magnezu i żelaza oraz powodować osteoporozę i odkładanie się wapnia. Ponadto nadmiar może spowodować uszkodzenie nerek.

fosforany potasu (E 340) / fosforany sodu (E 339) / fosforany wapnia (E 341) NIESZKODLIWY

Uznawane za nieszkodliwe.

glicerol (E 422) NIESZKODLIWY

W niskich dawkach nieszkodliwy.

guma arabska (E 414) NIESZKODLIWY

Uważana za nieszkodliwą, ale na składnik ten powinni uważać alergicy.

guma guar (E 412) NIESZKODLIWY / POŻĄDANY SKŁADNIK!

E 412 jest naturalnym, roślinnym środkiem zagęszczającym i stabilizatorem. Guma guar uważana jest za nieszkodliwą, jednak zdarzają się przypadki wystąpienia po jej spożyciu reakcji alergicznych w postaci zaburzeń żołądkowo-jelitowych, astmy i egzemy kontaktowej. Nadmierne spożycie może prowadzić do nudności, wzdęć i biegunek. Guma guar pęcznieje w żołądku, co daje uczucie sytości. Jako rozpuszczalny w wodzie błonnik, pomaga w leczeniu zaparć, sprzyja namnażaniu się korzystnej flory bakteryjnej, jest pomocna w utrzymaniu optymalnego pH w jelitach oraz w prewencji nowotworów jelita grubego.

guma ksantanowa (E 415) NIESZKODLIWY

syntetyczny środek zagęszczający i stabilizujący na bazie roślinnej. Wytwarzany na drodze fermentacji węglowodanów przez szczepy bakterii. Bezpieczny dla zdrowia.

hydroksypropylometyloceluloza (E 464) NIESZKODLIWY

Może wywoływać reakcje alergiczne, jednak uznawana jest za nieszkodliwą w zastosowaniach spożywczych.

BARWNIKI

amarant (E 123) UNIKAĆ!

Barwi na ciemnoczerwono, może nasilać objawy nietolerancji salicylanów oraz objawy astmy.

annato (E 160b) UNIKAĆ!

Barwnik żółty do pomarańczowego, kolor pochodzi od karotenoidów: biksyny i norbiksyny. Nie jest możliwe wydanie jednoznacznej opinii, jednak wiele badań wykazało niekorzystny wpływ tej substancji na zdrowie (zwłaszcza dzieci). Konieczne są dalsze badania.

antocyjany (E 163) POŻĄDANY SKŁADNIK!

Barwi na czerwono-purpurowo. Naturalne barwniki, które nie tylko są bezpieczne dla zdrowia, ale uważa się, że pełnią funkcje ochronne w organizmie. Antocyjany uszczelniają naczynia włosowate, zapobiegają obrzękom i posiadają aktywność przeciwzapalną. Ze względu na działanie antyoksydacyjne odgrywają ważną rolę w prewencji chorób nowotworowych. Antocyjany jako barwniki żywności wykazują działanie chroniące produkty spożywcze przed zepsuciem, ponieważ wykazują antagonistyczną aktywność wobec niektórych bakterii, wirusów i grzybów.

azorubina (E 122) UNIKAĆ!

Barwi na czerwono. Jest syntetycznym barwnikiem, którego powinny unikać osoby uczulone na aspirynę. Może mieć szkodliwy wpływ na aktywność i skupienie uwagi u dzieci.

beta-apo-karotenal (E 160e) NIESZKODLIWY

Barwi na pomarańczowo-żółto. Barwnik naturalny uznawany za nieszkodliwy.

betanina (E 162) NIESZKODLIWY

Barwnik naturalny uznawany za nieszkodliwy.

brąz HT (E 155) UNIKAĆ!

Barwi na brązowo. Jest częstą przyczyną biegunek i pokrzywek. Może wywołać astmę i reakcję alergiczne, dlatego nie powinny go spożywać osoby uczulone na aspirynę i dzieci.

ekstrakt z papryki; kapsorubina (E 160c) NIESZKODLIWY /POŻĄDANY SKŁADNIK!

Nieszkodliwy w zastosowaniach spożywczych. Może mieć korzystny wpływ na zdrowie, ponieważ E 160c należy do grupy karotenoidów pełniących wiele ważnych funkcji w organizmie. Karotenoidy mają ochronny wpływ na oczy nie tylko ze względu na to, że są prekursorami witaminy A. Przeciwdziałają również takim chorobom oczu związanym z wiekiem, jak zaćma i zwyrodnienie plamki żółtej. Prowadzono badania, które wykazały korzystny wpływ karotenoidów w prewencji nowotworów ze względu na ich antyoksydacyjne właściwości.

indygotyna (E 132) UNIKAĆ!

Barwi na niebiesko. Jest syntetycznym barwnikiem. W wysokich stężeniach może być przyczyną nadpobudliwości i problemów z sercem.

SUBSTANCJE SŁODZĄCE

acesulfam K (E 950) UNIKAĆ!

Jest syntetyczną substancją słodząca, która jest 200-krotnie słodsza od cukru. W większych stężeniach pozostawia gorzki i metaliczny posmak, z tego względu stosuje się E 950 w mieszaninach z innymi środkami słodzącymi. Acesulfam K nie jest metabolizowany w organizmie człowieka i ulega wydaleniu w niezmienionej postaci z moczem. W badaniu przeprowadzonym na myszach działanie genotoksyczne acesulfamu K polegało na interakcji tego związku z DNA, która prowadziła do uszkodzenia komórek. Kolejne badania nie potwierdziły genotoksycznego działania E 950.

aspartam (E 951) NIESZKODLIWY/UNIKAĆ!

Jest syntetyczną substancją słodzącą i wzmacniaczem smaku, która jest, aż 160-200 razy słodszy od sacharozy. Aspartam podczas trawienia rozkłada się na kwas asparaginowy, fenyloalaninę i nieznaczne ilości metanolu. Dlatego osoby chore na fenyloketonurię powinny zachować ostrożność! U tych osób wysokie stężenia fenyloalaniny oraz jej metabolitów we krwi działają toksycznie oraz mogą prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu. Z tego powodu na każdym opakowaniu jednostkowym produktu zawierającego aspartam musi być umieszczone ostrzeżenie: „zawiera źródło fenyloalaniny”. Niektóre badania wykazały, że po konsumpcji aspartamu mogą wystąpić w organizmie człowieka różne reakcje ze strony układu nerwowego, takie jak: bóle głowy, napady padaczkowe, upośledzenie percepcji, stany podniecenia, frustracji, depresji i ogólnego zaburzenia ustroju. Aspartam jest to substancja uznana za bezpieczną pod warunkiem zachowania dozwolonej dziennej dawki, czyli 40 mg aspartamu na 1 kg masy ciała.

cyklaminian sodu (E 952) NIESZKODLIWY

Jest 30-50 razy słodszy od sacharozy. Cyklaminian w 37% jest wchłaniany, pozostały jest wydalany w postaci niezmienionej. Niestety może ulegać przemianom do cykloheksyloaminy, podejrzewanej o działanie kancerogenne. Amerykańskie Stowarzyszenie Dietetyczne (ADA) w 2004 roku potwierdziło, iż cyklaminiany nie stanowią zagrożenia dla zdrowia, jednakże postulowało o ograniczanie spożycia E 952 przez dzieci.

ekstrakt słodowy jęczmienny POŻĄDANY SKŁADNIK!

Słód jest naturalnym środkiem słodzącym i nadaje dodatkowo przyjemny, apetyczny kolor. Brzeczka słodowa oprócz swoich podstawowych składników (maltoza, glukoza i dekstryny) zawiera również szereg cennych substancji pochodzących ze słodu: produkty hydrolizy białek (aminokwasy i peptydy), witaminy, sole mineralne, garbniki oraz kwasy organiczne.

erytrytol (E 968) NIESZKODLIWY

Substancja słodząca pochodzenia syntetycznego. Przeprowadzone badania dotyczące toksyczności erytrytolu są bardzo obiecujące - nawet wysokie dawki substancji nie wykazały żadnych efektów toksycznych. Oprócz funkcji słodzącej związek ten może znaleźć zastosowanie w produktach spożywczych, m. in. jako wzmacniacz lub nośnik aromatu. Kaloryczność E 968 wynosi 0,2-0,4 kcal/g, natomiast indeks glikemiczny wynosi zero. Z tego względu może być bez przeszkód stosowany przez osoby chore na cukrzycę. Jego ogromną zaletą jest fakt, że nie wywołuje ani wzdęć, ani biegunek - efekt przeczyszczający pozostałych polioli jest znacznie wyższy niż erytrytolu.

fruktoza UNIKAĆ!

Jest cukrem owocowym należącym do grupy monosacharydów. Występuje głównie w miodzie i owocach. Często jest mylona i niesłusznie zaliczana do grupy niskokalorycznych substancji słodzących. Spożycie większej ilości fruktozy może prowadzić do rozwoju hipertriglicerydemii oraz do zwiększonej koncentracji frakcji VLDL cholesterolu. Podczas dłuższego spożywania znacznych jej ilości może dojść do zmniejszonej odpowiedzi insulinowej oraz wytwarzania leptyny, co w konsekwencji skutkuje przyrostem tkanki tłuszczowej.

Fruktoza jest podstawowym źródłem energii dla raka trzustki

http://www.poradnikzdrowie.pl/zywienie/co-jesz/fruktoza-czy-jest-zdrowa-wlasciwosci-i-wystepowanie-fruktozy_34403.html

glikozydy stewiolowe (E 960) POŻĄDANY SKŁADNIK!

Glikozydy stewiolowe to ogólna nazwa 9 różnorodnych pochodnych stewiolu występujących w Steveia rebaudiana. W mieszaninie glikozydów obecnej w ekstrakcie z liści ok. 65% stanowi stewiozyd, a około 25% rebaudiozyd A, pozostałe to rebaudiozyd B, C, D, E, F, duclozyd A i C oraz stewiolbiozyd. Stewiozyd oprócz właściwości słodzących (200–300 razy słodszy od sacharozy) cechuje się nieco gorzkim i lukrecjowym posmakiem, który jest słabszy w przypadku rebaudiozydu A (300–400 razy słodszy od sacharozy). W przewodzie pokarmowym glikozydy stewiolowe nie są trawione, lecz ulegają rozkładowi do stewiolu przy udziale bakterii obecnych w jelicie grubym. Ponieważ glikozydy stewiolowe rozkładane są dopiero na poziomie jelita grubego, uwolniona z nich glukoza nie wchłania się i zostaje zużyta przez bakterie jelitowe. Dlatego stewia nie wnosi energii do organizmu człowieka i należy ją traktować jako bezkaloryczną substancję słodzącą. Wykazano również, iż spożycie glikozydów stewiolowych nie podnosi poziomu glukozy w surowicy krwi. Kolejną zaletą stewiozydów jest ograniczanie próchnicy zębów powodowanej przez Streptococcus mutans.

izomalt; izomaltoza (E 953) NIESZKODLIWY

Uznawany za nieszkodliwy.